Sankcja kredytu darmowego (SKD) pozwala konsumentowi zwrócić kredyt bez odsetek i bez pozaodsetkowych kosztów, gdy bank naruszył obowiązki informacyjne. Ale co, jeśli konsument nie chce sam prowadzić długiego sporu z bankiem i woli przenieść swoje roszczenie na wyspecjalizowany podmiot? Banki latami podważały taką możliwość. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-80/24 oraz najnowsze orzecznictwo Sądu Okręgowego w Warszawie (sygn. akt V Ca 141/26) rozstrzygają ten spór jednoznacznie na korzyść konsumentów.
Czego dotyczyła sprawa
Kredytobiorca zawarł z bankiem umowę kredytu konsumenckiego na kwotę ponad 111 tys. zł, w której istotną część stanowiła kredytowana prowizja. Po analizie umowy złożono oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, a wierzytelność — na podstawie umowy przelewu (cesji) — została przeniesiona na wyspecjalizowany podmiot dochodzący roszczeń w imieniu konsumentów.
Sąd I instancji oddalił powództwo, m.in. kwestionując legitymację czynną nabywcy wierzytelności — czyli jego prawo do dochodzenia roszczenia. Po apelacji Sąd Okręgowy w Warszawie zmienił wyrok i zasądził 40 679,09 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu.
Czy wierzytelność z SKD można przenieść na inny podmiot?
To był kluczowy argument obronny banku: że roszczenie z sankcji kredytu darmowego ma charakter „ściśle osobisty” i nie może być przedmiotem cesji. Sąd Okręgowy odrzucił to stanowisko, wskazując, że:
- wierzytelność z SKD to zbywalne prawo majątkowe — może być przeniesione na osobę trzecią na podstawie art. 509 § 1 k.c.,
- żaden przepis ustawy o kredycie konsumenckim nie wyłącza możliwości takiego przelewu,
- zmiana wierzyciela nie zmienia zakresu obowiązków dłużnika (banku) — świadczenie wciąż sprowadza się do zapłaty określonej kwoty,
- okoliczność, że umowa kredytu wciąż trwa, nie pozbawia wierzytelności charakteru majątkowego i zbywalnego.
Przełomowy wyrok TSUE w sprawie C-80/24
Sąd oparł się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 9 października 2025 r. (C-80/24), który jednoznacznie przesądził, że:
- zakaz zrzeczenia się przez konsumenta praw z dyrektywy 2008/48/WE nie obejmuje przeniesienia wierzytelności na osobę trzecią — cesja nie jest rezygnacją z praw, lecz sposobem ich wykonania,
- możliwość cesji wzmacnia ochronę konsumenta, bo pozwala mu dochodzić roszczeń bez kosztów, ryzyka procesowego i ciężaru samodzielnego sporu z bankiem,
- gdy przedmiotem sporu jest wierzytelność z umowy kredytu (a nie sama umowa cesji), sąd nie ma obowiązku badać z urzędu abuzywności umowy cesji między konsumentem a nabywcą.
Trybunał zwrócił uwagę, że automatyczne unieważnianie cesji działałoby przeciwko konsumentowi — pozbawiałoby go realnej drogi dochodzenia praw.
Drugi filar wygranej: odsetki od kredytowanej prowizji
Niezależnie od kwestii cesji, sąd potwierdził naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim. Bank naliczał odsetki również od kredytowanej prowizji — czyli od własnego wynagrodzenia, które nigdy nie trafiło do konsumenta. To zawyża RRSO i całkowitą kwotę do zapłaty, zniekształcając obraz rzeczywistego kosztu kredytu. Potwierdza to wyrok TSUE C-744/24 z 23 kwietnia 2026 r. oraz C-377/14 — „wypłacona kwota” nie obejmuje kosztów kredytu.
Co to oznacza dla kredytobiorców
To rozstrzygnięcie ma podwójne znaczenie praktyczne:
- jeśli Twoja umowa zawiera kredytowaną prowizję, od której bank naliczał odsetki — istnieje realna szansa na sankcję kredytu darmowego,
- możesz przenieść swoje roszczenie na wyspecjalizowany podmiot i odzyskać pieniądze bez samodzielnego prowadzenia sporu — a bank nie obroni się już zarzutem „niedopuszczalności cesji”.
Warto też pamiętać, że dla zastosowania sankcji wystarczy jedno naruszenie obowiązków informacyjnych, a roczny termin na złożenie oświadczenia liczy się od wykonania umowy, a nie od jej zawarcia.
Potrzebujesz analizy swojej umowy?
Nasz zespół bezpłatnie sprawdzi, czy Twoja umowa kredytowa zawiera naruszenia uprawniające do skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Zanonimizowany wyrok w tej sprawie znajdziesz w załączniku poniżej.
📄 Pobierz zanonimizowany wyrok (SO Warszawa, V Ca 141/26) [PDF]