Sprawy o przeliczenie emerytury pomniejszonej o wcześniej pobrane świadczenia to najliczniejsza grupa w naszej praktyce — 116 z 220 opublikowanych rozstrzygnięć. Ponieważ konstrukcja tych postępowań się powtarza, można na ich podstawie opisać, jak taka sprawa zwykle przebiega i co decyduje o jej wyniku.
O co toczy się spór
Chodzi o mechanizm z artykułu 25 ustęp 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ustalając emeryturę powszechną, pomniejsza jej podstawę o kwoty wcześniej pobranych emerytur. W efekcie osoba, która skorzystała z wcześniejszej emerytury, otrzymuje świadczenie niższe niż wynikałoby z samego stanu jej konta.
W sprawach, które prowadziliśmy, sądy w wielu przypadkach uznawały, że w konkretnej sytuacji ubezpieczonego tego pomniejszenia stosować nie należy. Wyroki najczęściej sprowadzają się do dwóch rzeczy: ponownego obliczenia emerytury z pominięciem tego przepisu oraz wypłaty wyrównania za okres wsteczny — w naszych sprawach zdarzały się wyrównania obejmujące kilka lat.
Jak wygląda droga do wyroku
Postępowanie ma stały schemat. Zaczyna się od wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i wydanej w jego następstwie decyzji. Od decyzji składa się odwołanie, które trafia do sądu okręgowego, do wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych właściwego dla miejsca zamieszkania. Sąd rozpoznaje sprawę i — jeśli przyzna rację ubezpieczonemu — zmienia decyzję organu, wskazując datę, od której świadczenie ma być liczone na nowo.
Ta data jest w praktyce najważniejsza, bo od niej zależy wysokość wyrównania. W naszych rozstrzygnięciach pojawiają się różne momenty — od dnia złożenia wniosku, od pierwszego dnia miesiąca, w którym wniosek wpłynął, albo od daty wskazanej w wyroku.
Co przygotować przed rozmową z prawnikiem
- Decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, od której chcesz się odwołać — najlepiej wszystkie strony wraz z uzasadnieniem.
- Wcześniejsze decyzje emerytalne, w tym tę o przyznaniu wcześniejszej emerytury.
- Informację o okresie pobierania wcześniejszego świadczenia — to od niej zależy skala pomniejszenia.
- Datę doręczenia decyzji, ponieważ termin na odwołanie jest krótki i liczy się od jej otrzymania.
Termin to element, w którym najłatwiej stracić sprawę bez związku z jej meritum. Jeśli decyzja przyszła niedawno, warto ustalić datę doręczenia w pierwszej kolejności.
Czy warto, gdy kwota nie wygląda imponująco
W naszych sprawach typowa wartość rozstrzygnięcia oscyluje w granicach kilku do kilkunastu tysięcy złotych, ale trzeba pamiętać, że wyrok działa też na przyszłość — przeliczone świadczenie jest wypłacane w każdym kolejnym miesiącu. Efekt liczony w perspektywie kilku lat bywa więc znacznie większy niż samo jednorazowe wyrównanie.
Jeśli chcesz sprawdzić swoją decyzję, opisujemy ten obszar szerzej na stronie usługi wcześniejsze emerytury. Rozstrzygnięcia z załączonymi wyrokami znajdziesz w sekcji wygranych spraw.