Koszty zastępstwa procesowego 2026

Koszty zastępstwa procesowego to jeden z kluczowych elementów każdego postępowania sądowego, zarówno dla strony powodowej, jak i pozwanej. Ich prawidłowe zrozumienie pozwala lepiej ocenić ryzyko finansowe związane z udziałem w procesie oraz przewidzieć potencjalne konsekwencje ewentualnej przegranej.

W 2025 roku wysokość kosztów zastępstwa procesowego nadal regulują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, jednak w praktyce ich stosowanie może się różnić w zależności od rodzaju sprawy – cywilnej, gospodarczej, karnej czy administracyjnej.

W niniejszym przewodniku wyjaśniamy, czym dokładnie są koszty zastępstwa procesowego, kto jest zobowiązany do ich poniesienia, jak są ustalane przez sądy oraz jakie stawki obowiązują w 2026 roku zgodnie z najnowszymi regulacjami.

Czym są koszty zastępstwa procesowego?

Koszty zastępstwa procesowego to kwoty należne stronie wygrywającej proces od strony przegrywającej, tytułem zwrotu wydatków na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata). Wysokość tych kosztów określają dwa rozporządzenia:

• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964),
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1965).

Sąd zasądza koszty w granicach określonych tymi aktami, a nie według umów zawartych między klientem a pełnomocnikiem. Nawet jeśli honorarium pełnomocnika wynosi kilka tysięcy złotych, sąd może zasądzić tylko kwotę z tabeli stawek minimalnych.

Koszty obejmują m.in.: sporządzanie pism, udział w rozprawach, przygotowanie środków zaskarżenia czy reprezentację w egzekucji.

Koszty zastępstwa procesowego – tabela

Stawki w sprawach cywilnych, z zakresu pracy i ubezpieczeń społecznych

W sprawach cywilnych, pracowniczych i ubezpieczeń społecznych obowiązują podstawowe stawki minimalne uzależnione od wartości przedmiotu sporu. Są one istotnym punktem odniesienia dla sądów przy zasądzaniu kosztów.

Wysokość stawek minimalnych:

• do 500 zł – 90 zł,
• powyżej 500 zł do 1 500 zł – 270 zł,
• powyżej 1500 zł do 5 000 zł – 900 zł,
• powyżej 5000 zł do 10 000 zł – 1 800 zł,
• powyżej 10 000 zł do 50 000 zł – 3 600 zł,
• powyżej 50 000 zł do 200 000 zł – 5 400 zł,
• powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł – 10 800 zł,
• powyżej 2 000 000 zł do 5 000 000 zł – 15 000 zł,
• powyżej 5 000 000 zł – 25 000 zł.

Stawki w postępowaniach uproszczonych i nakazowych

Postępowania uproszczone i elektroniczne mają swoje własne tabele stawek. Warto je znać, szczególnie w sprawach dochodzonych w e-sądzie lub przez nakaz zapłaty.

W elektronicznym postępowaniu upominawczym, postępowaniu nakazowym i upominawczym:

• do 500 zł – 60 zł,
• powyżej 500 zł do 1 500 zł – 180 zł,
• powyżej 1500 zł do 5 000 zł – 600 zł,
• powyżej 5000 zł do 10 000 zł – 1 200 zł,
• powyżej 10 000 zł do 50 000 zł – 2 400 zł,
• powyżej 50 000 zł do 200 000 zł – 3 600 zł,
• powyżej 200 000 zł – 7 200 zł.

Jeśli wniesiony zostanie sprzeciw lub zarzuty – koszty oblicza się zgodnie z zasadami ogólnymi.

Stawki w sprawach rodzinnych i opiekuńczych

Sprawy rodzinne charakteryzują się różnorodnością i emocjonalnym ciężarem. Wysokość kosztów zastępstwa w tych sprawach również została ustawowo określona.

• rozwód, unieważnienie małżeństwa – 720 zł,
• stwierdzenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa – 720 zł,
• przysposobienie – 360 zł,
• ustalenie ojcostwa, zaprzeczenie ojcostwa, ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa oraz rozwiązanie przysposobienia – 240 zł,
• ustalenie ojcostwa, zaprzeczenie ojcostwa – 480 zł,
• sprawy dotyczące majątku wspólnego – 480–720 zł,
• alimenty – 240 zł.

Stawki w sprawach własności i ksiąg wieczystych

Sprawy dotyczące własności nieruchomości i wpisów w księgach wieczystych mają szczegółowe zasady ustalania kosztów. Warto poznać różnice np. przy zgodnym wniosku stron.

• zasiedzenie – 50% stawki ogólnej,
• rozgraniczenie – 720 zł,
• służebności – 480 zł,
• naruszenie posiadania – 320 zł,
• wpisy do ksiąg wieczystych – 240 zł,
• zniesienie współwłasności – zgodnie z wartością udziału, przy zgodzie – 50%,
• korzystanie z rzeczy wspólnej – 480 zł,
• usunięcie niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym – 50% stawki od wartości prawa.

Stawki w sprawach spadkowych

Sprawy spadkowe to jeden z najczęstszych typów spraw cywilnych. Ustalone stawki obejmują nie tylko dział spadku, ale też np. ogłoszenie testamentu.

• dokonanie spisu inwentarza, odrzucenie spadku, ogłoszenie testamentu i nakazanie jego złożenia, zarządu spadku nieobjętego i wyjawienie przedmiotów spadkowych – 120 zł,
• stwierdzenie nabycia spadku – 240 zł, a jeżeli przedmiotem postępowania jest również ważność testamentu – 720 zł,
• dział spadku – według zasad ogólnych, z możliwością obniżenia przy zgodzie stron.

Stawki w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń

Sprawy pracownicze i emerytalne mają swoje odrębne stawki, zróżnicowane w zależności od przedmiotu sporu.

• nawiązanie umowy o pracę, uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, przywrócenie do pracy lub ustalenie sposobu ustania stosunku pracy – 360 zł,
• wynagrodzenie za pracę lub odszkodowanie inne niż wymienione w pkt 4 – 75% stawki ogólnej,
• inne roszczenia niemajątkowe – 240 zł,
• ustalenie wypadku przy pracy – 480 zł,
• odszkodowanie za wypadek – 50% stawki ogólnej,
• sprawy ZUS – 360 zł.

Koszty w postępowaniu odwoławczym i kasacyjnym

Postępowania przed sądem wyższej instancji wiążą się z osobną kalkulacją stawek. Wysokość kosztów zależy od tego, czy sprawę prowadził ten sam pełnomocnik.

Apelacja:

• przed sądem okręgowym – 50% stawki (lub 75%, jeśli inny pełnomocnik), min. 120 zł,
• przed sądem apelacyjnym – 75% stawki (lub 100%, jeśli inny pełnomocnik), min. 240 zł.

Zażalenie:

• przed sądem rejonowym lub sądem okręgowym – 25% stawki (lub 50%, jeśli inny pełnomocnik), min. 120 zł,
• przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym – 50% stawki (lub 75%, jeśli inny pełnomocnik), min. 240 zł.

Kasacja:

• za sporządzenie i wniesienie skargi oraz udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym – 75% stawki (lub 100%, jeśli inny pełnomocnik), min. 240 zł,
• za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – 50% stawki (lub 75%, jeśli inny pełnomocnik), min. 240 zł,
• za udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym – 50% stawki (lub 75%, jeśli inny pełnomocnik), min. 240 zł.

Koszty zastępstwa procesowego 2026 – podsumowanie

Koszty zastępstwa procesowego w 2026 roku są ściśle określone w obowiązujących przepisach prawa i zależą przede wszystkim od wartości przedmiotu sporu oraz rodzaju prowadzonej sprawy. Dla klientów oznacza to większą przewidywalność wydatków procesowych, a dla pełnomocników – jasno określone ramy wynagrodzenia podlegającego zwrotowi przez przeciwnika procesowego.

Warto pamiętać, że sąd zasądza koszty tylko w zakresie określonym w przepisach – nawet jeśli rzeczywiste honorarium było wyższe. Dlatego tak ważna jest znajomość aktualnych stawek i zasad ich stosowania.

FAQ – najczęściej zadawane pytania na temat: Koszty zastępstwa procesowego 2026