Sankcja kredytu darmowego (SKD) to jedno z najsilniejszych narzędzi ochrony konsumenta w sporach z bankami. W praktyce oznacza, że przy naruszeniu przez bank obowiązków informacyjnych kredytobiorca może zwrócić kredyt bez odsetek i bez pozaodsetkowych kosztów. Prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie (sygn. akt XXVII Ca 3734/25) pokazuje, jak to działa w realnej sprawie — i dlaczego argumenty banków coraz częściej upadają.
Czego dotyczyła sprawa
Kredytobiorca zawarł z bankiem umowę pożyczki gotówkowej na kwotę ponad 193 tys. zł, z czego istotną część stanowiła kredytowana prowizja — czyli koszt kredytu doliczony do kwoty finansowania. Po analizie umowy złożono oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego (art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim), a wierzytelność została dochodzona przed sądem.
Sąd I instancji zasądził na rzecz kredytobiorcy 86 565,43 zł. Bank wniósł apelację — Sąd Okręgowy w Warszawie apelację oddalił, a rozstrzygnięcie stało się prawomocne.
Kluczowy błąd banku: odsetki od kredytowanej prowizji
Sedno sprawy dotyczyło naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim. Bank naliczał odsetki nie tylko od kwoty faktycznie wypłaconej klientowi, ale również od kredytowanej prowizji — czyli od własnego wynagrodzenia, które nigdy nie trafiło do rąk kredytobiorcy.
Jak wskazał sąd, prowadzi to do zniekształcenia dwóch fundamentalnych parametrów umowy:
- RRSO (rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania) — traci ona swoją funkcję porównawczą,
- całkowitej kwoty do zapłaty — konsument nie jest w stanie realnie ocenić, ile faktycznie kosztuje kredyt.
Zgodnie z definicją ustawową (art. 5 pkt 10 u.k.k.) stopa oprocentowania może być stosowana wyłącznie do „wypłaconej kwoty”, a więc do całkowitej kwoty kredytu — a nie do kosztów kredytu, które pozostają wynagrodzeniem banku.
Wsparcie w orzecznictwie TSUE
Sąd oparł rozstrzygnięcie na wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej:
- C-377/14 — pojęcie „wypłaconej kwoty” jest tożsame z „całkowitą kwotą kredytu” i nie obejmuje kosztów kredytu,
- C-744/24 — dyrektywa 2008/48/WE sprzeciwia się stosowaniu stopy oprocentowania także do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu,
- C-472/23 — dla uruchomienia sankcji wystarczy, że naruszenie mogło wpłynąć na zdolność konsumenta do oceny zakresu zobowiązania; waga naruszenia nie ma znaczenia.
Co to oznacza dla kredytobiorców
Ten wyrok potwierdza utrwalającą się linię orzeczniczą korzystną dla konsumentów. Jeśli Twoja umowa kredytu lub pożyczki gotówkowej zawiera kredytowaną prowizję, od której bank naliczał odsetki, istnieje realna szansa na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego i odzyskanie zapłaconych odsetek oraz kosztów.
Warto pamiętać, że:
- dla zastosowania sankcji wystarczy jedno naruszenie obowiązków informacyjnych,
- roczny termin na złożenie oświadczenia liczy się od wykonania umowy (spełnienia świadczeń przez obie strony), a nie od dnia jej zawarcia czy wypłaty kapitału,
- argument banku, że „nie miał świadomości” niedopuszczalności takiej praktyki, nie ma znaczenia prawnego.
Potrzebujesz analizy swojej umowy?
Nasz zespół bezpłatnie sprawdzi, czy Twoja umowa kredytowa zawiera naruszenia uprawniające do skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Zanonimizowany wyrok w tej sprawie znajdziesz w załączniku poniżej.
📄 Pobierz zanonimizowany wyrok (SO Warszawa, XXVII Ca 3734/25) [PDF]